از این شخص در بازار بورس بترسید! 

< بروکر alpari >

 

 

ایا این جملا‌ت را شنیده اید ؟ 

مطمئن باش این سهم حرف نداره , کلی پروژه داره … . 

این سهم فوق العادست چون … و چه بسا … . تازه توی مجمعش …  حداقل دو برابر میشه تا سال دیگه! 

این سهم را بخر بذار کنار و مطمئن باش حرف نداره ! 

عالیه , اصلا می خوام روی تک سهم فقط این سهم بخرم… . 

یا این که دیده اید که کسانی با خود‌با‌وری ۱۰۰ % از خود و پیش بینی خویش صحبت نمایند . 

در شرایطی که جمله های بالا را از کسی شنیدید احتمال دارد شخص دچار مشکلی و اشتباه رفتاری بزرگی است که هم خودش را روزی بدبخت خواهد کرد و هم بخش اعظمی از اطرافیانش را! در ادامه بررسیکنیم این ایراد رفتاری چه می باشد , 

تا نه خودمان مبتلا آن شویم و نه از کسانی که‌این مشکل را دارا هستند لطمه ببینیم . 

 

این اشخاص مبتلا چه مشکلی هستند!؟ 

یک کدام از اشتباهاتی که اشخاص زیادی ( سرمایه گذار و غیرسرمایه گذار ) با آن روبرو میشوند , فرااعتمادی ( over confidence ) یا این که اعتماد بیشتراز حد است . 

فرا اعتمادی یا اعتماد بیش تر از حد به خویش در ابلاغ کلی می‌تواند تحت عنوان یک اعتقاد و باور بی اساس درباره‌ی توان های شخص خلاصه شود و این معنی نشان می‌دهد اشخاص نیز در زمینه یتوانایی های خویش در پیش گویی و نیز درباره‌ی دقت اطلاعاتی که در اختیار آن ها قرار می‌گیرد براوردی بیشتراز مقدار دارند و رویدادهای مدنظر خویش را لازم میدانند . 

به صورت خلاصه می تواناذعان کرد که اکثر وقت ها مردم خویش را از آنچه حقیقتا می‌باشند باهوش تر می پندارند و بر این باورند که داده ها بهتری هم در اختیار دارند . 

برای مثال هنگامی خبر محرمانه ای را از یک مشاور مالی بشنوند و یا این که مطلبی را در وب بخوانند فورا آمادگی دارند تا بر طبق مزیت اطلاعاتی خویش فعالیت نمایند مثلاً در زمینه ی یک سپرده گذاری به سرعت تصمیم گیری می نمایند . 

وقتی خبر محرمانه ای را از یک مشاور مالی بشنوند و یا مطلبی را در اینترنت بخوانند بلافاصله آمادگی دارند تا بر اساس مزیت اطلاعاتی خود عمل کنند مثلاً در مورد یک سرمایه گذاری به سرعت تصمیم گیری می کنند.

 

فرااعتمادی به دو قسم تقسیم می شود: فرااعتمادی در پیش بینی و فرااعتمادی به اطمینان.

 

فرااعتمادی در پیش بینی ها همانطور که در نامش پیداست یعنی افراد به پیش بینی های خود بیش از حد اطمینان دارند به عنوان مثال سرمایه گذاران هنگام پیش بینی سود شرکت ها به پیش بینی خود بیش از اندازه اطمینان دارند که با انحراف بسیار اندکی رخ دهد

و یا مثلا وقتی ارزش یک سهم را برآورد می کنند درصد انحراف بسیار پایینی را برای ارزش پیش بینی سهم خود مدنظر دارند و ریسک از دست دادن اصل سرمایه خود را هنگام سرمایه گذاری در آن سهم کمتر از واقع بیان می کنند.

اما افرادی که دچار سوگیری فرااعتمادی به اطمینان هستند در مورد قضاوت های خود خیلی مطمئن هستند. اصولاً افراد تمایل دارند که اعتماد زیادی به صحت و دقت قضاوت های خود داشته باشند.

مثلاً برای تصمیم گیری سرمایه گذاری در یک شرکت خاص اغلب انتظار زیان را نادیده می گیرند و بعدا در صورتی که شرکت عملکرد ضعیفی داشته باشد احساس تعجب یا نارضایتی می کنند. این گونه افراد معمولا معاملات پرحجمی را انجام می دهند و صاحب پرتفوهایی می شوند که به اندازه کافی متنوع نیست.

 

در ادامه به چهار نوع رفتاری که با سوگیری فرااعتمادی می تواند به سرمایه گذار صدمه بزند اشاره می کنیم:

 

سرمایه گذاری که بیش از حد مطمئن است توانایی های خود را در ارزیابی سهام یک شرکت به عنوان یک سوژه سرمایه گذاری بیش از حد تخمین می زند در نتیجه آنها اطلاعات منفی را که به طور طبیعی علامت هشدار دهنده ای مبنی بر اینکه خرید سهام نباید صورت گیرد و یا اگر خریداری شده باید بفروش برسد را نادیده می گیرند.
سرمایه گذاران بیش از حد مطمئن در نتیجه این باور که آنها اطلاعات ویژه ای در اختیار دارند(که دیگران ندارند) معاملات پرحجمی را انجام می دهند. تجربه نشان می دهد که انجام معاملات زیاد در بلندمدت غالباً منجر به بازدهی ضعیف می گردد.
سرماسه گذاران بیش از حد مطمئن عملکرد تاریخی عملکرد تاریخی سرمایه گذاری های خود را نمی دانند و یا به آن اهمیت نمی دهند لذا ممکن است ریسگ از دست دادن اصل سرمایه خود را کمتر از واقع برآورد کنند و در نتیجه معمولاً عملکرد ضعیف و غیرمنتظره پرتفوی در انتظار آنان است.

سرمایه گذاران بیش از حد مطمئن، پرتفوهای غیرمتنوعی را در اختیار دارند از این رو بدون یک تغییر متناسب در ظرفیت ریسک پذیری، ریسک بیشتری را تحمل می کنند. این سرمایه گذاران حتی اغلب نمی دانند که آنها ریسکی بیشتر از آنچه که ظرفیت و تحمل آن را دارند تقبل کرده اند.
شکل زیر به طنز نگاهی به این موضوع دارد

 

یک مثال فرا اعتمادی در بازار بورس ایران

اگر مثالی را بخواهیم در مورد فرااعتمادی در بازار بورس ایران ذکر کنیم می توان به شرکت نفت ایرانول(با نماد شرانل) اشاره نمود.

در سال ۱۳۹۳ به خصوص نیمه دوم سال با کاهش قیمت جهانی نفت بسیاری از فعالان بازار معتقد بودند از آنجایی که کاهش قیمت نفت منجر به کاهش قیمت مواد اولیه شرکت و به تبع آن کاهش بهای تمام شده می شد سود ۳۰۰۰ ریالی برآوردی شرکت را حدوداً ۴۵۰۰ ریال و حتی بیشتر برآورد می کردند و بر تحقق این مقدار در پایان سال اطمینان داشتند.

آن زمان که قیمت هر سهم نفت ایرانول ۱۲۰۰۰ ریال بود قیمت های ۱۸۰۰۰- ۲۰۰۰۰ ریال ارزش این سهم برآورد می شد که در پایان سال شرکت علی رغم اینکه شرکت حتی سود برآوردی خود را  نتوانست محقق نماید به قیمت های برآورد شده توسط تحلیل گران نیز نرسید.

(بیشترین قیمت ۱۵۵۰۰ ریال بود و تا ۱۰۰۰۰ ریال هم پایین آمد).

در بخشی از کتاب ۱۰ شاه کلید بزرگان بورس علی صابریان ( انتشارات آراد ) در فصلی به این موضوع اینگونه پرداخته می شود که افراد در بازار بورس به چهار گروه تقسیم می شوند و گروه چهارم گروه خطرناک این بازار هستند از آنها به شدت بترسید ،

این گروه همان افراد با اعتماد به نفسی هستند که نمی دانند که نمی دانند اشاره می کند و شعر زیر نیز از ابن یمین بسیار جالب به این موضوع اشاره می کند.

 

آن کس که بداند و بداند که بداند      اسب شرف از گنبد گردون بجهاند 
آن کس که بداند و نداند که بداند      بیدار کنیدش که بسی خفته نماند 
آن کس که نداند و بداند که نداند      لنگان خرک خویش به منزل برساند 
آن کس که نداند و نداند که نداند      در جهل مرکب ابداالدهر بماند 

 

 

 

صحبت انتها با نخبگان بورس  در مورد این مقاله 

نخبگان عزیز  یادتان باشد مدیران ماهر سپرده گذاری که دسترسی به بهترین گزارش ها و داده ها دست اول دارند هر روز با بازار بورس و اتفاقات آن درگیرند و سعی می نمایند .

 بهترین مدیران صندوق های سپرده گذاری نیز میدانند که هر روز در بازار با بحران های جدیدی روبه روهستند و باید با تکنیک های متفاوت سپرده گذاری  هر روز با آنان دست و پنجه نرم نمایند .

  فقط اشخاص با خود باوریکاذب و معمولی می پندارند بازار جایی ساده است که میتوانند یک تصمیم مطمئن بگیرند , خرید نمایند , استراحت نمایند تا به صلاح برسند !