فاجعه یا افتخار ملی

بروکر آلپاری – فاجعه یا افتخار ملی

فاجعه یا افتخار ملی از فروددین ماه ماه سال ۹۴ ( ۴ سال بعداز آبگیری ) با دقت به پیاده سازی اصول مدیر مخزن و کارکرد صحیح پتوی رسی , ارتقاء غلظت نمک در لایه های متفاوت سد توقیف شد و پروسه ذخیره نمک در مخزن سد گتوند از خرداد ماه ۹۴ روبه پایین شد .
در پرونده «گتوند ; فاجعه یا این که افتخار ملی» در اولیه گزارش به ابلاغ تاریخچه مختصری از سد گتوند , بررسی زمان طرح نخستین بار در باب وجود کوه های نمکی در مخزن این سد , ابلاغ جزئیات سازند گچساران و بررسی ترفندهای دهانزد سازان درباره‌ی کوه نمک و گنبدهای نمکی پرداختیم . ( پیوند خبر )

در بخش دوم , یادداشتی از هوشنگ حسنی , متخصص رئیس منابع آب و متخصص کمپانی مهندسی مشاور مهاب قدس در امر اهمیت احداث سد گتوند منتشر می شود که در جزو این یادداشت , جواب هایی به گفتگوها خیره کننده محمدجواد عبدالهی , عضو هیات علمی دانش گاه شهید چمران اهواز که اخیراً در قالب مقاله ای در رسانه ها پخش شده ( لینک و پیوند خبر ) بیان شده شده‌است . ( لینک و پیوند خبر )

 

در گزارش سوم وقت آن است که به ابهاماتی که درباره‌ی چشم نشدن زمینه سازند گچساران در مطالعات بیان شده بپردازیم و همینطور استراتژی اجرای پتوی رسی و کارآمد بودن یا این که نادرست بودن اجرای این استراتژی را بررسی کنیم .

«گتوند ; فاجعه یا این که افتخار ملی » ــ ۳ / پتوی رسی راهکاری نجات بخش یا این که فاجعه آمیز؟

رودخانه کارون که با انتقال هر ساله 14 میلیارد مترمکعب آب پرآب‌ترین رودخانه جمهوری اسلامی ایران و با ارتفاع 1200 کیلومتر از سرچشمه‌ها در دامنه‌های زاگرس میانی و جنوبی تا خلیج عجم , طولانی‌ترین رودخانه مملکت است , در زمان خویش به سازندهای گچساران , میشان , آغاجاری و بختیاری برخورد می نماید . سازند بختیاری یکی سازندهای زمین‌شناسی زاگرس است که خصوصیت رسوبات آبرفتی و کوهپایه‌ای حاصل از فرسایش ارتفاعات را داراست که بیش‌تر مشتمل بر کنگلومرا و ماسه‌سنگ آهکی است . سازند آغاجاری هم که یکی سازندهای زمین‌شناسی زاگرس است ,

 

نکته قابل توجه این است که هم در مرحله شناخت و هم در مرحله مطالعات اولیه وجود سازند گچساران در مخزن سد دیده شده بود و در تشریح گزینه پیشنهادی محل فعلی، عنوان شد که سازند گچساران به طول دو کیلومتر در فاصله چهار کیلومتری سد قرار دارد که در شش نقطه برون زدگی های نمکی داشته و تا مسجد سلیمان ادامه دارد، بنابراین با توجه به انتظارات متصور برای این سد در حجم ذخیره آب برای پایین دست، این گزینه بهترین گزینه است و انتقال محور سد به گزینه ای دیگر، عملا امکان ندارد. فاجعه یا افتخار ملی

در سال 76 وقتی مطالعات مرحله اول خاتمه پیدا می کند، عملیات اجرایی تونل های انحراف به شرکت نیمرخ با مشاوره مشانیر و کاتیک واگذار می شود.

فارکس مارکت فارکس مبتدي فارکس متاتريدر فارکس مجازي فارکس مشهد فارکس معتبر

در اوایل سال 81 مطالعات مرحله دوم نیز به مشانیر ایران و کاتیک چین واگذار می شود ولی در اواخر سال 81 زمانی که تقریبا عملیات اجرایی تونل های انحراف آب تکمیل شده بود، به علت اینکه مشارکت مشاورین مشانیر و کاتیک قادر به ارائه یک جانمایی جامع طرح نبودند کارفرما نگران می شود و همزمان با انحراف آب،

مطالعات بازنگری مرحله اول را به مشارکت مهاب قدس ایران و شرکت کوئینه بلیه فرانسه واگذار می کند. در بازنگری مطالعات مرحله اول، محل فعلی سد به عنوان بهترین گزینه ساخت سد تأیید می شود. در بازنگری مطالعات مرحله اول توسط شرکت ایرانی مهاب قدس و شرکت فرانسوی کوئینه بلیه نیز، وجود سازندگان گچساران و بیرون زدگی عنبل دیده شده و راهکارهایی برای آن پیشنهاد شده بود.

مطالعات مرحله دوم نیز از سال 83 تا 88 توسط شرکت های مهاب قدس و کوئینه بلیه انجام شد. در مطالعات مرحله دوم به صورت مبسوط تر به مسئله وجود سازند گچساران پرداخته شد و در سال 83 به دعوت ایران پرفسور پیر میلانویچ کارشناس برجسته در زمینه کارست ( از کشور جمهوری چک) از محل سازند گچساران (محلی که در مخزن سد فعلی قرار گرفته) بازدید کرده و گزارشی به شرکت مهاب قدس ارائه می کند. گزارش این پرفسور آگاه به شرایط پیچیده سازندهای انحلال پذیر مبنی بر این بوده که می توان روند انحلال لنزهای نمکی در سازند گچساران را مدیریت کرد و در عین حال از سدی که ساخته می شود بهره برداری بهینه داشت.

فارکس مقدماتي فارکس ممنوع فارکس ممنوع است؟ فارکس مي فارکس نرم افزار فارکس نسخه اندرويد

با این حال در سال 1384 پیمانکار ژئوتکنیک به منظور نمونه برداری از بخش های مختلف رودخانه کارون به منظور تکمیل مطالعات کیفی انتخاب شد. در سال 85 و 86 اولین مرحله حفاری گمانه ها انجام و سپس نقشه و مقاطع زمین شناسی از محدوده گچساران و کل مخزن سد تهیه شد.

مطالعات ژئوفیزیک به روش ژئوالکتریک و روش لرزه بازتابی توسط شرکت مهاب قدس در آن زمان طراحی و اجرا شد. در سال 1387 مهاب قدس گزارش زمین شناسی مهندسی مخزن که در آن بر سازند گچساران تأکید شده بود را ارایه کرد. در همان سال مشاور خارجی حفاری 9 گمانه را در سازند گچساران با همکاری مهاب قدس آغاز کرد. در سال 1388 گزارشی از شرکت های DHI دانمارک و SRK انگلستان ارائه شد و پس از آن کارفرمای پروژه، یک پنل بین المللی به منظور تأیید کفایت مطالعات بررسی کرد.

بعد از برگزاری این پنل بین المللی و با توجه به اینکه کیفیت و کفایت مطالعات از سوی کارشناسان بین المللی تأیید و در عین حال توصیه هایی کارشناسی شده بود، برنامه ریزی ها و هماهنگی هایی با تأکید بر نتایج برگزاری پنل بین المللی شکل گرفت.

فارکس نفت فارکس نمودار فارکس نيما آزادي فارکس هاي ايران فارکس و بانک اقتصاد نوين فارکس و بورس

در سال 89 مطالعات جدیدی با همکاری زمین شناسان شرکت نفت بر روی سازند گچساران انجام شد. کار ژئوفیزیک با روش جدید میکروگرومتری و GPR انجام شد. مدل فیزیکی سد و سازند گچساران در کارگاه به منظور تعیین نرخ انحلال ساخته شد. با دستیابی به نتایج مطالعات گسترده صورت گرفته، نقشه زمین شناسی دقیق تر شد و بررسی بیشتر رخنمون گچساران در سایر نقاط مخزن انجام شد. کارهای هیدروشیمی صورت گرفت و به منظور دقیق تر شدن نتایج میروگرومتری، 3 گمانه دیگر حفاری شد.

در نتیجه تمامی این بررسی ها و مطالعات، راهکارهای کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت ارائه شد.

در بخش راهکارهای کوتاه مدت، آبگیری به صورت مرحله ای، پوشاندن لنزهای نمکی با پتوی رسی برای کاهش نرخ انحلال نمک و پر کردن فروچاله ها در برنامه قرار گرفت. در راهکار میان مدت، امکان برداشت آب از لایه های مختلف مخزن سد مطرح شده که هم آب باکیفیت را تامین می کرد و هم از تجمع نمک در مخزن جلوگیری می کرد. در بلندمدت نیز انتقال نمک تجمع یافته در مخزن به محل پذیرنده مناسب، هدف گذاری شده بود.

در اجرای راهکار کوتاه مدت، همزمان با اجرای آبگیری مرحله ای، پر کردن فروچاله ها انجام شد و ساخت پتوی رسی به عنوان لایه پوششی برای لنزهای نمکی آغاز شد. فاجعه یا افتخار ملی

فارکس و دلايل غير قانوني شدن آن در ايران فارکس و فيبوناچي فارکس واقعي فارکس وب ماني فارکس وحيد خراساني فارکس ويکي پديا

در طی مرحله اول آبگیری که مخزن حجم کمی را شامل می‌شد، کم کردن نرخ انحلال بسیار حائز اهمیت بود. بدین منظور تصمیم بر آن شد تا سطوح سازند گچساران به نحو مناسبی پوشش داده شده و به‌ویژه در ابتدای کار از تماس مستقیم آب با آن‌ها جلوگیری شود. گزینه‌های متعددی (شامل استفاده از پتوی رسی، ژئوممبرین، مواد آسفالتی و پلی مری، مواد پلی اورتان، مواد نانو، مش و شاتکریت، بلوک‌های بتنی و …) بررسی و کارایی آن‌ها در مدل فیزیکی در مقیاس یک به دویست ارزیابی شد و درنهایت اجرای پوشش رسی و یک‌لایه ریپ‌رپ با توجه به انعطاف‌پذیر بودن آن در برابر نشست‌های بستر، قابلیت خود ترمیمی، هزینه کم، عدم نیاز به تجهیز کارگاه خاص، در دسترس بودن مصالح و … جهت حفاظت از سطح سازند در دستور کار قرار گرفت.

یکی از انتقادهایی که به تناوب و با گسترش زیاد در رسانه ها نسبت به راهکار پتوی رسی عنوان شد، این بود که این پتوی رسی در فاصله چند هفته پس از آبگیری نشست کرده است. اما همان‌طور که اشاره شد اساساً پتوی رسی یک راهکار کوتاه‌مدت بود و نقش آن فقط کاستن نرخ انحلال نمک و نه قطع آن، در یک سال اول آبگیری سد بود تا در جریان تحویل آب به مصرف‌کنندگان پایین‌دست اختلالی ایجاد نشده و بتوان شوری این آب را در حد استانداردهای ملی تنظیم کرد.

فارکس ويندزور فارکس يا بورس فارکس يا بورس تهران فارکس يا سهام فارکس يا قمار فارکس يار

با توجه به طبیعت سازند، این نشست‌ها در محاسبات قبل از آبگیری پیش بینی شده بود و حتی روی نشست پتوی رسی نیز به عنوان عاملی برای خود ترمیمی و کاهش انحلال حساب شده بود؛ به طوری که با انحلال بخش سطحی لنزهای نمکی در مجاورت آب و خالی شدن زیر پتوی رسی، این پوشش رسی در جای خود نشست کرده و با اشباع شدن رس، از برخورد آب با لنزهای نمکی به صورت مرحله به مرحله بکاهد. بررسی‌های همان زمان توسط کارفرما و شرکت مهاب قدس نشان می‌داد که با وجود ایجاد نشست ها، بازهم نقش کاهنده این لایه رسی، نیازهای راهکار کوتاه مدت را برآورده کرده است.

چنانچه نتایج کار و پایش‌های انجام شده در آن مقطع نیز نشان داد این راه‌حل مؤثر بوده و نقش خود را حتی بهتر از انتظارات ایفا کرده است. از طرف دیگر اجرای پوشش رسی کمک شایانی به تشکیل لایه‌بندی در مخزن و هدایت آب‌های شور به کف مخزن کرد. با اجرای راهکارهای کوتاه‌مدت، مراحل اولیه آبگیری سد گتوند علیا با موفقیت آغاز و مقدمه بهره‌برداری از این پروژه عظیم ملی میسر شد.

در کنار این کار، عملیات پر کردن فروچاله‌های منطقه (منظور فضاهای خالی است که طی میلیون‌ها سال در اثر انحلال لایه‌های زیرین در سازند گچساران ایجاد شده است) نیز با استفاده از مخلوط آب و خاک رس جهت کاهش نفوذپذیری سازند و جلوگیری از انحلال بخش‌های داخلی آن اجرا شد.

فارکس يزد فارکس يعني فارکس يعني چه فارکس يعني چي فارکسر فارکسيم

در نتیجه نه تنها مسئله وجود سازند گچساران و بیرون زدگی های نمکی آن در مطالعات 20 ساله سد گتوند دیده شده بود، بلکه ساخت سد در محور فعلی و راهکارهای متعدد کنترل پیامدهای وجود این سازند در کیفیت نهایی آب، به تأیید بسیاری از متخصصان و شرکت های مطرح بین المللی رسیده بود.

اجرای پتوی رسی نیز توانست هدفگذاری اولیه که کاهش مرحله به مرحله انحلال نمک در آب بود را به خوبی محقق کند به طوری که از فروردین ماه سال 94 (4 سال پس از آبگیری) با توجه به پیاده سازی اصول مدیریت مخزن و کارکرد درست پتوی رسی، افزایش غلظت نمک در لایه های مختلف سد متوقف شد و روند ذخیره نمک در مخزن سد گتوند از خرداد 94 کاهشی شد.

 در تلاش است که با گشایش پرونده‌ای و انتشار سلسله‌گزارش‌هایی که ابعاد مختلف این پروژه را در بر بگیرد و همچنین به واقعیت‌های موجود بپردازد، کمک کند تا مرز بین واقعیت و شایعه و همچنین مرز بین دغدغه‌های ملی و تخریب‌هایی با اهداف بنگاهی و شخصی مشخص شود.

از ماسه سنگ‌های آهک‌دار قهوه‌ای – خاکستری , رگه‌های گچ , مارن‌های قرمز‌رنگ و سیلتستون ساخته شده شده‌است . سازند میشان هم که در نزدیکی گچساران واقع شده از مارن خاکستری و آهک‌های رسی سرشار از پوسته , صدف و سنگ‌واره ساخته شده شده‌است . البته سازند گچساران متشکل از گچ , نمک , انیدریت , مارن های رنگارنگ , سنگ آهک , شیل بیتومین دار و ترکیبات سیلویت است . به دلیل جور ترکیبات , فقط سازند گچساران در رودخانه کارون موضوع ای حساس و تأثیرگذار در کیفیت آب به حساب آورده می شود .

فروش اکسپرت فارکس فيبو گروپ فارکس قانون فارکس در ايران قوانين فارکس قوانين فارکس در ايران کتاب استراتژي معاملاتي

یکی‌از انتقادهای محوری و با اهمیت به سد گتوند این است که چرا وجود این سازند و برخورد رود کارون در مخزن سد گتوند با این سازند , در مطالعات ساخت سد چشم نشده است .

 

برای جواب بدین سوال بایستی فرآیند مطالعات سد گتوند را از ابتدا بازخوانی و بررسی کنیم .

در ده سال 40 خورشیدی به مراد پتانسیل یابی رودخانه کارون , کمپانی فرمانروایان و کمپانی مهندسی فی مابین المللی هارزای امریکا مطالعات پتانسیل یابی را آغاز کردند و حاصل این مطالعات , احداث سد و نیروگاه کارون 1 ( شهید عباسپور ) بود که اوایل سال 52 به اجرا رفت و در اوایل انقلاب اسلامی به بهره‌برداری رسید .

بعد از آن کمپانی هارزا در قراردادی به عنوان مطالعات حوضه رودخانه های کارون و مارون روی کل حوضه , مطالعات کاملی انجام اعطا کرد . در تحت دست سد شهید عباسپور آنچه را که در آن زمان کمپانی هارزا توصیه کرده بود , سدهای جریانی بود .

بعداز آن کمپانی موننکو ( مهندسان بخش سری کشور ایران و کمپانی مهندسی مونترال کانادا ) در مطالعاتی که انجام بخشید , در حدفاصل سد شهید عباسپور تا وضعیت فعلی سد گتوند در سه محور آیتم هایی را مطرح کرد و کمپانی لامایر آلمان توصیه یکی‌از مورد های موننکو ( مورد محور 413 ) را رد کرده و سه محور دیگر را مطرح کرد . در غایت مطالعات توجیهی و مطالعات سطح اولیه سد و نیروگاه گتوند به کمپانی مشانیر – کاتیک واگذار شد .

مشاورین مشانیر – کاتیک با ارزیابی عالیه لامایر پنج محور را از کیلومترهای 377 تا 382 بررسی کردند و در غایت محور کیلومتر 382 . 5 که محور فعلی سد گتوند است به صاحبکار توصیه می شود .

نکته دیدنی دقت اینجاست که در همه مورد های پیشنهادی در مطالعات موننکو , لامایر , مشانیر و کاتیک , محور فعلی سد گتوند یکی پیشنهادهای اساسی برای ساخت این سد بوده است .