صندوق سرمایه گذاری چیست؟آشنایی با انواع صندوق های سپرده گذاری 

< بروکر آلپاری >

 

http://alforex.ir

موفقیت و پیشرفت مالی یکی‌از اهدافی است که هر کدام از ما به اشکال مختلف در طول زندگی خویش به دنبال آن هستیم . طبیعتا برای این‌که هر شخصی بتواند زندگی مالی خویش را بهبود ببخشدبایستی با اشکال گزینه های سپرده گذاری تا حدودی آشنایی داشته باشد تا بتواند از شرایط مالی خویش علیه تورم و از میان رفتن ارزش پول محافظت نماید . 

به دلیل آن که سرمایه گذاری یک کدام ازراه هایی است که شما میتوانید از طریق آن ارزش دارایی های خویش را حفظ فرمائید و آن‌ها را بیشتر کنید . به قول یکی‌از محبوب ترین ثروتمندان عصر حاضر رابرت کیوساکی : پس انداز کردن پولیکه هرروز در اکنون از دست دادن ارزش خویش است به تنهایی کفاف نمیدهد , بلکه این سپرده گذاری است که شما ثروتمند می نماید . هم اکنون این سرمایه گذاری روش های مختلفی دارد و هرکدام ازآنان برای موفقیت آمیز بودن نیازمند داشتن مهارت و اطلاعات کافی است 

یکی از این سرمایه گذاری ها،سرمایه گذاری در بورس است که در صورتی که به درستی و با مهارت انجام شود می تواند بازدهی مناسبی را برای سرمایه گذار به ارمغان بیاورد.اما شاید همه افراد مهارت،اطلاعات و یا زمان کافی را برای سرمایه گذاری در بورس در اختیار نداشته باشند.به همین دلیل این افراد باید به روش های دیگری در بورس سرمایه گذاری کنند.یکی از راه های سرمایه گذاری غیرمستقیم در بورس،سرمایه گذاری در صندوق های سرمایه گذاری است.

صندوق سرمایه گذاری چیست

در دو دهه گذشته صندوق های سرمایه گذاری محبوبیت بالایی در بین سرمایه گذاران پیدا کرده اند.امروزه بسیاری از  افراد به دلایل مختلفی مثل کمبود وقت، نداشتن اطلاعات کافی درباره فرصت های سرمایه گذاری موجود ،مشغله زیاد و … معمولا گزینه ای که برای پس انداز پول خود انتخاب می کنند بانک است . در نتیجه فرصت کسب بازده های بیشتر را به راحتی از دست می دهند.یکی از ابزارهایی که این فرصت را در اختیار سرمایه گذاران قرار می دهد ، صندوق سرمایه گذاری است. صندوق سرمایه گذاری یکی از فرصت های مطلوب سرمایه گذاری در گزینه های مختلف سرمایه گذاری مثل بازار سرمایه است ، خصوصا برای افرادی که قصد سرمایه گذاری غیرمستقیم در بورس را دارند و خودشان وقت و یا اطلاعات کافی را برای انجام این کار ندارند.

با این کار فرد سرمایه گذار امکان دستیابی به بازدهی هایی بالاتر از سود بانکی را بدست خواهد آورد.به طور خلاصه یک صندوق سرمایه گذاری مجموعه ای از سهام، اوراق مشارکت و سایر اوراق بهادار است. در واقع شما می توان آن را به صورت شرکتی در نظر بگیرید که در آن افراد مختلف پول های خود را روی هم می گذارند و در سبدی از اوراق بهادار سرمایه گذاری می کنند.در حال حاضر میزان سرمایه گذاری در صندوق های سرمایه گذاری در ایران به بیش از ۱۱۵۰۰۰ میلیارد تومان رسیده است.

 

مزایای سرمایه گذاری در صندوق های سرمایه گذاری

اما سرمایه گذاری در یک صندوق چه مزایایی می تواند برای ما داشته باشد؟سرمایه گذاری در صندوق های سرمایه گذاری از مزایای زیر برخوردار است:

مدیریت حرفه ای دارایی ها : نخستین مزیت صندوق سرمایه گذاری ، مدیریت حرفه ای پول شماست.سرمایه گذاران به این دلیل در صندوق سرمایه گذاری می کنند که معمولا زمان و یا تخصص کافی را برای سرمایه گذاری به صورت انفرادی ندارند.صندوق سرمایه گذاری ابزاری برای سرمایه گذاران خرد است تا بتوانند از توانایی ها و مهارت های افراد حرفه ای برای سرمایه گذاری و نظارت بر دارایی هایشان استفاده کنند.چرا که این صندوق ها دارای تحلیلگران و مدیران سرمایه گذاری هستند که پیوسته تلاش می کنند تا با یافتن گزینه های مناسب و خرید و فروش به موقع آنها، عملکرد ممتازی برای سرمایه گذاران خود فراهم نمایند

کاهش ریسک سرمایه گذاری ها : براساس قوانین سازمان بورس، صندوق های سرمایه گذاری ملزم به تشکیل سبدی متنوع از دارائی های نقدی و اوراق بهادار هستند.بخشی از این دارایی ها شامل دارایی های با درآمد ثابت همچون سپرده های بانکی و اوراق مشارکت می شود که ریسک سرمایه گذاری را به شکل قابل توجهی کاهش می دهد.

تشکیل سبدی از دارایی ها که اصطلاحا متنوع سازی دارایی ها نام دارد باعث کاهش ریسک سرمایه گذاری می شود ، سرمایه‌گذار صندوق با پرداخت مبلغی قادر است چنین سبدی را خریداری کند و مخاطرات سرمایه‌گذاری مستقیم در بورس را کاهش دهد.

.

نظارت و شفافیت اطلاعاتی : صندوق های سرمایه گذاری در بازه های زمانی مشخصی توسط سه نهاد سازمان بورس و اوراق بهادار،متولی و حسابرس مورد بازرسی قرار می گیرند و تمامی فعالیت های آنان به صورت شفاف اطلاع رسانی می شوند.متولی صندوق نیز به صورت مستمر بر عملکرد صندوق نظارت دارد

نقد شوندگی بالا : سرمایه گذاری در صندوق این امکان را به شما می دهد خیلی زود پول خود را نقد کرده .شما برای فروش واحدهای سرمایه گذاری خود با هیچ مشکلی مواجه نمی شوید.این کار توسط ضامن نقد شوندگی صندوق انجام می شود و شما هرزمان که تصمیم به نقد کردن دارایی خود بگیرید ضامن نقد شوندگی صندوق این وظیفه را به عهده می گیرد.

صرفه جویی نسبت به مقیاس : با توجه به اینکه صندوق های سرمایه گذاری از گردآوری سرمایه های خرد تشکیل می شوند،بنابراین امکان استفاده از مزایای یک مجموعه سرمایه گذاری بزرگ برای دارندگان آن فراهم می شود.شما شاید با ۱ میلیون تومان توانایی سرمایه گذاری در گزینه های متنوعی را نداشته باشید.اما با توجه به حجم بالای سرمایه در صندوق سرمایه گذاری،این امکان برای شما فراهم می شود.ضمنا به دلیل حجم بالای سرمایه صندوق ها هزینه هایی از قبیل تحلیل ،بررسی ، ارزش گذاری ،خرید و فروش و سایر هزینه ها در بین سرمایه گذاران سرشکن می شود و برای سرمایه گذار صرفه جویی زیادی خواهد داشت.

انواع صندوق های سرمایه گذاری

حال که با ویژگی های صندوق های سرمایه گذاری آشنا شدید،بد نیست بدانید که علاوه بر این ویژگی ها یک مزیت بزرگ صندوق های سرمایه گذاری متنوع بودن آنهاست.به این معنی که می توان گفت تقریبا برای هر نوع سلیقه سرمایه گذاری و هر میزان ریسک پذیری افراد،نوعی صندوق سرمایه گذاری وجود دارد.

مثلا فردی ریسک پذیری خیلی پایینی دارد و در مقابل فردی حاضر است برای کسب سود بیشتر،ریسک بالایی را نیز تحمل کند.هرکدام از این افراد می توانند یک صندوق سرمایه گداری متناسب با سطح ریسک خود را انتخاب کنند.به طور ساده می توان گفت تفاوت اصلی انواع صندوق های سرمایه گذاری در ترکیب دارایی های آن هااست.

به این معنی که صندوق ها با توجه به ماهیت و نوعشان درصدی از سرمایه خود را در گزینه های کم ریسک مثل سپرده بانکی،اوراق مشارکت و … سرمایه گذاری می کنند.یا در گزینه های با ریسک بیشتر مثل بورس سرمایه گذاری می کنند.شما برای سرمایه گذاری در یک صندوق باید واحدهای سرمایه گذاری یا unit آن صندوق را خریداری کنید.کل سرمایه صندوق به واحد های ۱۰۰هزار تومانی تقسیم می شود که به هر کدام از آن ها یک واحد سرمایه گذاری یا unit گفته می شود.قیمت این واحدها در ایران معمولا نزدیک به ۱۰۰هزار تومان است.در ادامه با انواع صندوق ها آشنا خواهیم شد.

 

صندوق سرمایه گذاری با درآمد ثابت

این نوع صندوقها حداقل بین ۷۰% تا ۹۰% از دارایی های خود را در اوراق مشارکت، سپرده بانکی، گواهی سپرده بانکی و سایر اوراق بهادار با درآمد ثابت سرمایه گذاری می نمایند.باقیمانده دارایی های صندوق نیز به اختیار مدیر صندوق (تا سقف ۱۰%) در بورس سرمایه گذاری می شود.یک صندوق سرمایه گذاری با درامد ثابت مناسب برای افرادی است که ریسک پذیری پایینی دارند.چرا که بیشتر سرمایه آن در دارایی های با درامد ثابت سرمایه گذاری شده است.

همچنین معمولا صندوق های سرمایه گذاری با درامد ثابت یک حداقل سود تضمین شده دارند.این صندوق ها در دوره های از قبل معین شده(مثلا ماهانه یا ۳ ماه یکبار) به سرمایه گذاران خود سود پرداخت می کنند.قابلیت نقد شوندگی آن ها نیز بالاست.

یعنی شما به راحتی می توانید واحد های صندوق خود را به پول نقد تبدیل کنید.همچنین بیشتر این صندوق ها یک رکن به نام ضامن نقد شوندگی دارند که معمولا یک نهاد مالی معتبر است.این ضامن باعث آسودگی خاطر بیشتری برای سرمایه گذاران می شود.در نهایت اینکه این صندوق ها معمولا بازدهی بیشتری نسبت به بانک دارند.پس برای افراد کم ریسک که پول خود را در بانک نگهداری می کنند یک گزینه جذاب به شمار می روند.

 

صندوق سرمایه گذاری در سهام

این نوع از صندوق ها حداقل ۷۰% از دارایی های خود را در سهام سرمایه گذاری می کنند.۳۰% باقیمانده نیز به اختیار مدیر صندوق در سهام ، اوراق مشارکت ، سپرده بانکی و یا سایر اوراق بهادار با درآمد ثابت سرمایه گذاری می شود.

این کار باعث می شود که ریسک این نوع صندوق ها نسبت به صندوق های با درآمد ثابت بیشتر شود.به دلیل اینکه بخش زیادی از دارایی های این نوع صندوق در بورس سرمایه گذاری می شود،در نتیجه این نوع از صندوق ها حداقل سود تضمین شده ندارند.این صندوق ها بیشتر مناسب افرادی هستند که قصد سرمایه گذاری در بورس را دارند،اما فرصت و یا اطلاعات کافی برای این کار را ندارند.

با سرمایه گذاری در این نوع صندوق ها سرمایه شما توسط یک تیم تحلیلی با مدیریت حرفه ای و آشنا به مسائل مالی و سرمایه گذاری،در بورس سرمایه گذاری می شود.به همین دلیل ریسک بیشتری نیز دارند.اما از طرف دیگر این قابلیت را دارند که نسبت به صندوق های سرمایه گذاری با درامد ثابت،بازدهی بیشتری را نصیب سرمایه گذاران بکنند.مثلا در مواقعی که وضعیت بورس مناسب است،میزان بازدهی و سودآوری این صندوق ها نسبت به صندوق های با درامد ثابت قابل مقایسه نیست.بسیاری از این صندوق های نیز ضامن نقد شوندگی دارند.

 

صندوق سرمایه گذاری مختلط

این نوع از صندوق ها حداکثر ۶۰% از دارایی خود را در سهام سرمایه گذاری می کنند.حداقل ۴۰% از دارایی صندوق  نیز در اوراق با درآمد ثابت مثل اوراق مشارکت و سپرده های بانکی سرمایه گذاری می شود.به صورت کلی می توان گفت این نوع از صندوق های سرمایه گذاری از منظر سطح ریسک بین ۲ نوع صندوق با درامد ثابت و صندوق سرمایه گذاری در سهام قرار می گیرند.

سرمایه گذاری در این نوع از صندوق ها به افراد با سطح ریسک متوسط توصیه می شود.چون بیش از نیمی از دارایی های آن در سهام سرمایه گذاری می شود.همچنین برای تعدیل این ریسک حداقل ۴۰% از دارایی های صندوق در اوراقی که درامد ثابتی دارند سرمایه گذاری می شود.این صندوق ها نیز پتانسیل بازدهی بیشتر نسبت به صندوق های درامد ثابت را دارند.ولی به دلیل سرمایه گذاری بخشی از دارایی ها در سهام،حداقل سود تضمین شده ندارند. بسیاری از این صندوق های نیز ضامن نقد شوندگی دارند.

 

صندوق سرمایه گذاری قابل معامله(ETF)

فعالیت اصلی این صندوق ها ،سرمایه گذاری در اوراق بهادار یا دارایی های فیزیکی است که به عنوان دارایی پایه صندوق در نظر گرفته می شود.عملکرد این نوع از صندوق ها به عملکرد دارایی پشتوانه آن بستگی دارد.می توان گفت مهم ترین ویژگی این صندوق ها داد و ستدپذیری واحدهای سرمایه گذاری آنها در بازار سرمایه است.به این صورت که معامله واحدهای این نوع از صندوق ها به شیوه معاملات سهام عادی،در سامانه معاملاتی بازار فرابورس ایران صورت می پذیرد.

صندوق های قابل معامله می توانند از نوع هرکدام از ۳ نوع صندوق سرمایه گذاری که گفتیم باشند.ریسک متفاوتی که این نووع از صندوق ها نسبت به سایر صندوق های گفته شده دارند،این است که واحد های سرمایه گذاری آنها در بورس خرید و فروش می شوند.پس عرضه و تقاضای بازار و شرایط بورس نیز می تواند بر قیمت آنها تاثیرگذار باشد.

 

سایر صندوق های سرمایه گذاری

می توان گفت صندوق هایی که در این مقاله درباره آنها توضیح داده شد،انواع اصلی صندوق های سرمایه گذاری به شمار می روند.بیشتر سرمایه گذاری ها در این نوع از صندوق ها انجام می شود.اما انواع دیگری از صندوق های سرمایه گذاری نیز هستند که توضیح درباره آنها از حوصله این مقاله خارج است.

از انواع دیگر صندوق های سرمایه گذاری می توان به صندوق های زمین و ساختمان،صندوق های بازارگردانی،صندوق های نیکوکاری و … اشاره کرد.همچنین یم اصطلاح که در صندوق های سرمایه گذاری رایج است،NAV  می باشد. NAV یک صندوق به معنی خالص ارزش دارایی های آن صندوق می باشد که معمولا به صورت روزانه محاسبه می گردد.

 

معرفی سایت های صندوق سرمایه گذاری

اکثر صندوق های سرمایه گذاری یک سایت منحصر به خود صندوق دارند.شما در سایت صندوق های سرمایه گذاری می توانید اطلاعاتی از قبیل قیمت صدور،قیمت ابطال،تعداد واحدهای دراختیار سرمایه گذاران،مدیران سرمایه گذاری صندوق و همچنین اساسنامه و امیدنامه صندوق را مشاهده نمایید.

قیمت صدور یعنی قیمتی که شما اگر بخواهید یک واحد صندوق را خریداری کنید،باید بپردازید.قیمت ابطال نیز یعنی قیمتی که اگر بخواهید یک واحد سرمایه گذاری صندوق را به فروش برسانید،بدست می آورید.این قیمت ها معمولا نزدیک به NAV صندوق می باشند.به طور مثال اگر شما به سایت صندوق سرمایه گذاری با درامد ثابت گنجینه آرمان شهر مراجعه کنید صفحه زیر را مشاهده می کنید که اطلاعات صندوق در آن آمده است:

محل مقایسه صندوق های سرمایه گذاری

برای اینکه شما بتوانید صندوق سرمایه گذاری مورد نظر خود را پیدا بکنید می توانید از سایت شرکت فناوری مدیریت بورس تهران استفاده نمایید.آدرس این سایت www.fipiran.com می باشد.

شما در این سایت می توانید اطلاعات مختلفی راجع به صندوق های سرمایه گذاری بدست بیاورید.مثلا بازدهی صندوق های مختلف را در بازه های زمانی متفاوت مورد بررسی قرار دهید.همچنین می توانید صندوق ها را از جهات مختلف با یکدیگر مقایسه کنید و در نهایت صندوق مناسب با ویژگی ها ی خودتان را انتخاب نمایید.به طور مثال در شکل زیر شما مقایسه صندوق های سرمایه گذاری با درآمد ثابت در این سایت را مشاهده می کنید:

چگونه در صندوق های سرمایه گذاری سرمایه گذاری کنیم

برای این که بتوانید در یک صندوق سرمایه گذاری , سرمایه گذاری نمایید می بایست با در دست داشتن مدارک مورد نیاز به شعب منتخب آن صندوق رجوع‌نمایید . این شعب از طریق خود صندوق معرفیمیشوند . برای مثال یک بانک , یک کمپانی کارگزاری یا این که یک کمپانی تامین سرمایه میتوانند شعب منتخب صندوق باشند . شعبه منتخب صندوق مدارکی از قبیل شناسنامه و کارت ملی و شماره حسابتان را از شما درخواست می نماید . 

همینطور شما بایستی به میزان پولی که می‌خواهید در صندوق سپرده گذاری نمایید , به شماره حسابی که از طرف صندوق معرفی می شود واریز داشته باشید . بعد بایستی فرم های ذی‌ربط که از سوی صندوق به شما ارائه میگردند را تکمیل نمایید . بعد از طی تشریفات لازم گواهی واحدهای سپرده گذاری شما , برای شما صادر خواهد شد .