فعلا بذارم باشه ! دلیل بخش اعظمی از ضرر و زیان های ما در بازار بورس 

بروکر آلپاری

 

 

فعلا بذار باشه! 

نخبگان عزیز سرمایه گذاری در بازار بورس ممکن است شما نیز چه در نقش یک سرمایه گذار , چه در نقش یک رئیس و یا این که سرپرست یک خانواده با این جمله سر و کار زیادی داشته باشید . 

در‌این مقاله تصمیم داریم تا درباره‌ی یک اشتباه رفتاری که به جرأت می توان ذکر کرد در رفتار اغلب سرمایه گذاران مشهود است اطلاعاتی را خدمت شما ارائه دهیم . خطا رفتاری زیان گریزی ( Loss Aversion Bias ) اینگونه تعریف می شود که رغبت افراد به جلوگیری از ضرر و زیان , بیشتر از کشش آن ها به سوی کسب سود است و از دید روانی قابلیت و امکان وقوع زیان به صورت میانگین دو برابرامکان کسب سودی به همان میزان در تصمیم گیری اشخاص موثر است . 

ممکن است در ابتدا جمله بالا پاره ای گیج کننده باشد البته برای درگ خوب تر , می توان اینطور بیان کرد که برای یک فردزیان گریز خسارت هزار ریالی دارایی مطلوبیتی برابر با سود دو هزار ریالی است که نشان میدهد هنگامی میزان سود و خسارت با هم برابر باشند اشخاص در آن میزان دارایی سپرده گذاری نمی‌کنند به این دلیل‌که خسارت برای آنان نسبت به سود بار روانی سنگین تری را دارااست .

البته تا اینجا شاید به نظر شما این موضوع ویژگی بدی نباشد ، شاید فکر کنید خوب نوعی فرار از ریسک است ؛ اما در واقعیت همین ویژگی اخلاقی باعث کم شدن سود و بیشتر شدن ضرر ها می شود . اما چگونه با ما در ادامه همراه باشید

 

تمایل افراد به پرهیز از زیان، بیشتر از کشش آنها به سمت کسب سود است .در واقعیت همین ویژگی اخلاقی باعث کم شدن سود و بیشتر شدن ضرر ها می شود.

 

همانطور که در تصویر بالا می بینید اگر شما در بازار بورس x میلیون تومان سود کنید آنقدر خوشحال نمی شوید که x میلیون تومان ضرر کنید . همین موضوع به شدت باعث ضرر بسیاری از افراد می شود ، که در ادامه توضیح می دهیم چطور ؟!

 

یکی از دلیلی که شما ضرر می کنید همین است !

اما موضوعی که در بین سرمایه گذاران شایع است جمله «فعلا بذار باشه! » می باشد. این جمله به این معنی است که یک فرد آنقدر صبر می کند و منتظر می ماند تا اینکه یک سرمایه گذاری زیان ده ( مثلا سهمی خریده اید و همچنان افت می کند) نتیجه معکوس دهد و رونق بگیرد و این استراتژی می تواند خطرناک باشد چرا که بهترین پاسخ در شرایط زیان، فروش دارایی و سرمایه گذاری آن در فرصت های دیگری در سهم است .

مثلا شما سهم بانک صادرات را به دلیلی خرید می کنید بعد از مدتی ناگهان سهم شروع می کند به افت کردن شما به دلیل اینکه سهم شما مثلا ۵ درصدی وارد ضرر شده است دلتان نمی آید سهم را بفروشید و آن را به امید برگشت نگه می دارید و به نوعی ریسک پذیر می شوید! که کار اشتباهی است.

و مثلا سهم بانک صادرات شما ۴۰% افت می کند و این مدت یک سال زمان می برد . حال شما چقدر ضرر کرده اید ؟! ۴۰% از سرمایه شما از دست رفته بعلاوه اینکه سالانه می توانستید بدون ریسک در بانک ۲۰% سود کنید ، یعنی شما بعد از یک سال چیزی در حدود ۶۰% ضرر کرده اید . کاش ریسک پذیر نشده بودید و سهم خود را در همان ۵% ضرر می فروختید.!

 

 

وارن بافت هم به نوعی به این موضوع اشاره می کند

در مطالب زیادی توصیه به این شده که اول در بازار بورس حفظ سرمایه کنیم مثلا وارن بافت ثروتمند ترین مرد جهان از راه سرمایه گذاری در بازار سهام در دو قانون جالب می گوید

قانون اول : هرگز پول از دست ندهید قانون دوم : هرگز قانون اول را فراموش نکنید

شاید یکی از دلایلی که ما این قانون را زیر پا می گذاریم همین موضوع تبدیل شدن از ریسک گریز به ریسک پذیر باشد .

 

نقطه خطر تبدیل شما از ریسک گریز به ریسک پذیر شدن شماست!

نکته جالب آنجاست که بیاییم زیان گریزی را به ریسک گریزی(Risk Aversion) و ریسک پذیری یا ریسک طلبی(Risk lover) ارتباط بدهیم، چگونه؟ به این صورت که اگر فردی سرمایه گذاری خود را رو به رشد و ترقی ببیند ریسک گریز می شود و با شتاب سود خود را شناسایی کرده و آن سرمایه گذاری را می فروشد چرا که ترس از آن دارد که بازار معکوس عمل کرده و سودهای او از بین برود.

اما زمانی که سرمایه گذاری های او در زیان باشد فرد ریسک پذیر شده و سرمایه گذاری های زیان ده خود را حفظ می کند چرا که امیدوار است شرایط تغییر کند و سرمایه گذاری های او از زیان خارج و به سود تبدیل شود.

دقت کنید که موضوع ریسک گریز بودن افراد در شرایط سود با بحث طمع متفاوت است چون طمع زمانی معنا دارد که سرمایه گذاری شخص رشدی را در پیش نداشته اما به امید رشد بیشتر دارایی خود را به فروش نمی رساند اما ریسک گریز بودن در سود یعنی سرمایه گذاری احتمال زیاد در ادامه رشد را خواهد داشت اما شخص اطمینانی به این رشد ندارد و ترس از برگشت روند به منفی را دارد.


< بیشتر بدانید >

افتتاح حساب بروکر آلپاری Alpari Forex Broker


 

نمونه بارز این اتفاق را می توان در سال ۱۳۹۲ در بورس اوراق بهادار تهران دید.

به عنوان مثال نماد واتی(سرمایه گذاری آتیه دماوند) در آن سال که اوج رشد بازار بورس در چندین سال اخیر بود تا حدود قیمت ۹۰۰۰ ریال رشد کرد و فردی که در قیمت ۹۰۰۰ ریال یا سقف قیمت خرید کرده بود پس از افت قیمت تا محدوده کمتر از ۶۰۰۰ ریال(یعنی ۳۳% زیان) همچنان امیدوار به برگشت شرایط و منتظر رشد قیمت بود تا اینکه حداقل سهم خود را در نقطه سر به سر به فروش برساند که این اتفاق نیفتاد و سهامدار علاوه بر تحمل زیان شدید از فرصت های دیگر سرمایه گذاری هم بازماند.

این مثال می خواهد بیان کند که فردی که واتی را در قیمت ۹۰۰۰ ریال خرید و قیمت نزولی شد همچنان بر ریسک پذیری خود اصرار داشت که این اشتباه موجب شد تا زیان او روز به روز افزایش یابد.

 

 

راه چاره چیست ؟

راه چاره را می توان در این دانست که یک نخبه سرمایه گذاری در بازار بورس باید بتواند با آموخته های خود در جایی مناسب از سهم خود خارج شود. بدون اینکه در گیر این اشتباه رفتاری ( یا به قولی سو گیری رفتاری ) شود .

این کار با ابزاری هایی مثل تحلیل تکنیکالی که در دوره نخبگان بورس می آموزید اتفاق می افتد . حد ضرر را برای خرید سهم به یاد بیاورید ، اگر یادتان باشد در دوره نخبگان بورس خانه سرمایه می گفتیم حد ضرر را کجا بکذارید و بدون چون و چرا در همان حد ضرر از سهم خارج شوید تا اول بتوانید سرمایه خود را حفظ کنید و سپس بتوانید در زمان مناسب از بازار کسب سود کنید.

 نخبگان بورس شما به علمتحلیل تکنیکال و بنیادی مسلط هستید فقط کافیست همین نکات ساده را رعایت کنید تا ببینید چقدر نسبت به افراد عادی بازار بورس جلو هستید و سود هایی می کنید که خیلی ها در خواب خود نمی بینند .

 

پس به یاد داشته باشیم با داشتن حد ضرر و شجاعت در فروش در حد ضرر می توان از اشتباهات رفتاری تبدیل شدن از ریسک پذیر به ریسک گریز جلیوگیری کرد و همین مسئله بخش بزرگی از موفقیت شما در بازار بورس را تضمین میکند.

 

نویسندگان :

علی صابریان و علی مرادی