مفهوم ترازنامه و کاربرد آن در تحلیل بنیادی 

< بروکر آلپاری >

 

چکیده مقاله قبل : صورت های مالی اساسی شرکت ها به چهار گونه تقسیم میشوند : ترازنامه , صورت سود و زیان , صورت جریان وجوه نقد و صورت سود و ضرر جامع . اطلاعات و صورت های مالی از دید کاربری به دو دوسته تقسیم می‌شوند . اطلاعات درون سازمانی که معمولاً برای سطوح متفاوت مدیریت کمپانی تهیه و آن‌ها را در تصمیم گیری های متعدد یاری میدهد و اطلاعات برون سازمانی که معمولاً در اختیار افراد ذیحق , ذینفع و ذیعلاقه شامل سرمایه گذاران خصوصی , اعطا کنندگان تسهیلات مالی , مقامات مالیاتی و… نهاده می شود . اطلاعات درون سازمانی را سیستم های حسابداریمدیریت و حسابداری صنعتی مهیا میاورند , ولی اطلاعات برون سازمانی قاعدتاً قابلیت و امکان دسترسی همگانی دارد . 

در ابتدای کار ضروری است بگوییم که قبل از این که بخواهید به تحلیل صورت مالی شرکتی بپردازید واجب است که حتماً ابتدا آن ها را بشناسید و بعداز آشنایی کافی در خصوص آن ها , به سراغتحلیل صورت های مالی بروید . 

 

ترازنامه، صورتی برای سنجش وضعیت مالی شرکت ها

گزارشی که اطلاعات درباره منابع اقتصادی(دارایی ها)، تعهدات اقتصادی(بدهی ها) واحد تجاری و تفاوت بین داریی ها و بدهی ها که بیانگر حقوق مالکین است در یک مقطع زمانی معین ارائه دهد، ترازنامه یا صورت وضعیت مالی نامیده می شود.

همانطور که گفتیم به ترازنامه(بیلان)، صورت وضعیت مالی نیز گفته می شود. چرا که وضعیت مالی شرکتها را در یک لحظه از زمان نشان می دهد. ترازنامه را به دوربین عکس برداری نیز تشبیه می کنند. از این نظر که هر دو وضعیت داخل تصویر را صرفاً برای لحظه ای از زمان نشان می دهند.

قبل از اینکه بخواهیم در مورد ترازنامه به صورت مفصل به بحث بپردازیم ابتدا باید ببینیم که شکل و ظاهر ترازنامه به چه صورتی است.

 

نمونه ترازنامه

در تصویر زیر می توانید نمونه از از یک ترازنامه را مشاهده نمایید.

اقلام یک ترازنامه

شکل و قالب کلی ترازنامه برای هر صنعت و شرکتی مانند تصویر بالا است. ترازنامه مانند حرف T بزرگ است که سمت راست آن نمایانگر دارایی های یک شرکت و سمت چپ آن نشان دهنده بدهی ها(تعهدات) و حقوق صاحبان سهام(حقوق مالکانه) شرکت است. به بیان ساده تر، شما فرض نمایید که برای جیب یا کیف پولتان ترازنامه ای تهیه می کنید، آنگاه هر چه داخل کیف پولتان داشته باشید در سمت راست (دارایی ها) قرار می گیرد. سمت چپ بیانگر آن است که شما آنچه در کیف پول خود دارید بخشی برای خودتان است و بخشی دیگر برای طلبکاران از شما(بدهی ها). حال اگر بدهی شما صفر باشد چه اتفاقی می افتد؟ در پاسخ باید گفت که مالکیت تمام دارایی ها در اختیار صاحب دارایی می باشد.

در بخش بعدی مقاله در خصوص جزئیات اقلام ترازنامه بحث خواهیم نمود.

 

منابع و مصارف یک شرکت

شرکتها، منابعی را تأمین می کنند تا برای رفع نیازهای خود مصارف نمایند. اگر ما بخواهیم متوجه شویم که شرکت از چه منابعی برای خود استفاده کرده است باید سمت چپ ترازنامه را بنگریم. منابعی که شرکت ها استفاده می کنند شامل بدهی ها(تسهیلات دریافتی، حساب های پرداختنی و…) و حقوق صاحبان سهام(سرمایه، سود انباشته و ….) می باشد. شرکت ها این منابع را در سرفصل های سمت راست ترازنامه(دارایی ها) مصرف می کنند(مانند خرید دارایی ثابت، مواد اولیه، موجودی نقد و بانک و ….).

همیشه در ترازنامه موسسه ها یک معادله موجود هست : 

 

درصورتی که بخواهیم معادله بالا را با مثال کیف پول که ذکر کردیم ادغام نماییم بدین نتیجه می رسیم که پول یا کارت اعتباری که در کیف ما ( تحت عنوان میزان دارایی ) موجود هست , با از روش استقراض به دست آورده ایم ( بدهی ) یا این که صاحب آن میزان دارایی خودمان هستیم ( حقوق صاحبان سهام ) . طبیعتاً , هر چه کمپانی بودجه خویش را از روش استقراض ( بدهی ) کسب کرده‌با‌شد کمپانی اهرمی ترو ریسک مالی و ورشکستی آن کمپانی افزایش خواهد یافت . 

در ادامه سری های مقاله های تحلیل بنیادی به این قضیه ( ترازنامه ) به طور گسترده تر خوا هیم پرداخت .